W nocy ze środy 12 sierpnia na czwartek 13 sierpnia 2026 roku przypada maksimum aktywności Perseidów, jednego z najbardziej aktywnych corocznych rojów meteorów. Największa intensywność zjawiska prognozowana jest w godzinach porannych, bezpośrednio przed świtem, około 4:00.
Tegoroczne maksimum wypada przy nowiu Księżyca. Przez całą noc nie będzie więc jasnej tarczy rozświetlającej niebo, co zwiększy szansę na dostrzeżenie również słabszych meteorów. Tego samego dnia występuje również głębokie zaćmienie Słońca, ponieważ oba zjawiska przypadają na tę samą fazę Księżyca.
Perseidy można obserwować już od wieczora
Na właściwe maksimum nie trzeba czekać do godzin nad ranem. Pierwsze Perseidy można obserwować już późnym wieczorem, gdy niebo stanie się dostatecznie ciemne, a radiant roju zacznie wznosić się coraz wyżej nad północno-wschodnim horyzontem.
Podczas naszych obserwacji minionej nocy, między godziną 23:00 a 24:00, zarejestrowaliśmy kilkanaście meteorów. Rój jest więc wyraźnie aktywny jeszcze przed maksimum, a dzisiejszego wieczoru liczba zjawisk powinna stopniowo rosnąć wraz ze zbliżaniem się do porannego szczytu.
W kolejnych godzinach poprawia się również geometria obserwacji z terenu Polski. Radiant Perseidów znajduje się coraz wyżej, dlatego druga połowa nocy powinna przynieść więcej meteorów niż pierwsze godziny po zapadnięciu ciemności.
Najwyższa aktywność Perseidów około godziny 4:00
Największej liczby zjawisk należy spodziewać się przed świtem 13 sierpnia. Około godziny 4:00 radiant Perseidów będzie wysoko nad północno-wschodnią częścią nieba, a aktywność roju powinna znajdować się w pobliżu maksimum.
Wskaźnik ZHR może w tym czasie oscylować wokół 100 meteorów na godzinę. Nie oznacza to jednak, że pojedynczy obserwator zobaczy dokładnie sto meteorów w ciągu 60 minut. ZHR określa liczbę zjawisk możliwych do zaobserwowania przy idealnie ciemnym niebie, radiancie znajdującym się w zenicie i braku przeszkód ograniczających pole widzenia.
W praktyce liczba widocznych Perseidów będzie zależała od miejsca obserwacji, przejrzystości atmosfery i zanieczyszczenia światłem. W centrum dużego miasta sztuczne oświetlenie może ograniczyć liczbę zauważonych meteorów nawet o około 70 procent.
Aktywność nie zakończy się bezpośrednio po maksimum. Dobrym terminem do obserwacji pozostanie również noc z 13 na 14 sierpnia, choć częstotliwość pojawiania się meteorów będzie już stopniowo spadać.
Gdzie patrzeć, żeby zobaczyć Perseidy
Radiant roju znajduje się w gwiazdozbiorze Perseusza, poniżej granicy z Kasjopeją. Nie należy jednak przez cały czas patrzeć bezpośrednio w radiant. Meteory pojawiające się w jego pobliżu pozostawiają krótkie tory, natomiast te obserwowane w większej odległości mogą przecinać znaczną część nieba.
Z terenu Polski najlepiej objąć wzrokiem możliwie szeroki obszar nieba, ze szczególnym uwzględnieniem części wschodniej i południowej. Miejsce powinno mieć odsłonięty horyzont i znajdować się możliwie daleko od latarni, zabudowań i innych źródeł światła.
Nów Księżyca zapewni ciemne niebo przez całą noc
Jednym z najważniejszych parametrów tegorocznego maksimum jest faza Księżyca. 12 sierpnia przypada nów, dlatego Księżyc znajduje się na niebie w pobliżu Słońca i zachodzi wraz z nim.
Oznacza to brak księżycowej poświaty przez całą noc z 12 na 13 sierpnia. W latach, gdy maksimum Perseidów przypada w pobliżu pełni lub pierwszej kwadry, znaczna część słabszych meteorów pozostaje niewidoczna na rozjaśnionym tle nieba.
W 2026 roku głównymi ograniczeniami będą więc zachmurzenie, przejrzystość atmosfery oraz lokalne zanieczyszczenie światłem. To pierwsza od dwóch lat okazja do obserwacji maksimum Perseidów przy tak korzystnych warunkach związanych z fazą Księżyca.
Wśród Perseidów pojawiają się jasne bolidy
Za rój odpowiada materiał pozostawiony przez kometę okresową 109P/Swift-Tuttle. Każdego roku w sierpniu Ziemia przecina strumień drobin rozmieszczonych wzdłuż orbity komety. Wchodząc w atmosferę, cząstki powodują obserwowane z powierzchni zjawiska meteorowe.
Perseidy należą do rojów, w których regularnie pojawiają się jasne bolidy. Najjaśniejsze z nich mogą osiągać ujemne wartości magnitudo i przekraczać blask Jowisza, dzięki czemu pozostają widoczne nawet przy częściowo rozjaśnionym niebie.
Po szczególnie jasnym meteorze może pozostać zielonkawo-szara smuga związana z jonizacją i wzbudzeniem materii w górnych warstwach atmosfery. Taki ślad stopniowo zmienia kształt pod wpływem wiatrów wysokościowych. W przypadku największych bolidów może utrzymywać się przez wiele minut, a sporadycznie nawet przez kilkadziesiąt minut.
Do obserwacji wystarczy nieuzbrojone oko
Do obserwowania Perseidów nie należy używać teleskopu ani lornetki. Oba przyrządy znacząco ograniczają pole widzenia, podczas gdy meteory mogą pojawić się w dowolnym miejscu na dużej części nieba.
Najskuteczniejsza jest obserwacja nieuzbrojonym okiem z pozycji pozwalającej patrzeć wysoko nad horyzontem. Po wyjściu z oświetlonego miejsca wzrok potrzebuje czasu na adaptację do ciemności, dlatego podczas obserwacji należy ograniczyć korzystanie z jasnego ekranu telefonu.
Przy kilkugodzinnej sesji przydatny będzie leżak lub rozkładany fotel, a także koc i termos z ciepłym napojem. Najwyższa prognozowana aktywność przypada około godziny 4:00, kiedy temperatura powietrza jest zwykle wyraźnie niższa niż późnym wieczorem.
Obserwacje można jednak rozpocząć kilka godzin wcześniej. Aktywność zarejestrowana już minionej nocy między 23:00 a północą pokazuje, że Perseidy są obecnie dobrze widoczne, natomiast w nocy z 12 na 13 sierpnia warunki powinny poprawiać się wraz ze wzrostem wysokości radiantu i zbliżaniem się do porannego maksimum.
