W niedzielę, 7 września 2025 roku, nad Polską widoczne będzie całkowite zaćmienie Księżyca. To najefektowniejszy wariant tego zjawiska i pierwsza taka okazja od 2019 roku, kiedy cały Księżyc zanurzy się w cieniu Ziemi, przybierając charakterystyczny odcień czerwieni. W tym przypadku określenie Krwawy Księżyc jest jak najbardziej zasadne.
Na czym polega zaćmienie Księżyca
Do zaćmienia dochodzi, gdy Słońce, Ziemia i Księżyc ustawią się w jednej linii, a Ziemia zasłoni tarczę Księżyca swoim cieniem. W trakcie całkowitego zaćmienia Srebrny Glob nie znika, lecz zmienia barwę, od miedzianej, przez pomarańczową, aż po ciemnoczerwoną. To efekt załamania i rozpraszania promieni słonecznych w atmosferze ziemskiej.
Przebieg zjawiska w Polsce
Całe zaćmienie potrwa 5 godzin 26 minut, z czego w Polsce zobaczymy ponad 3,5 godziny, w tym pełną fazę całkowitą.
- 19:00–19:35 – wschód Księżyca (w zależności od regionu Polski),
- 19:30 – początek fazy całkowitej,
- 20:11 – maksimum zjawiska, Księżyc nisko nad horyzontem (4–10°),
- 20:52 – koniec fazy całkowitej, przejście w częściowe,
- 22:55 – zakończenie całego zaćmienia.
Podczas maksimum tarcza Księżyca osiągnie głębokość zanurzenia w cieniu równą 136%, co zapowiada ciemne i intensywne barwy.
Warunki obserwacyjne
Największym wyzwaniem będzie niska wysokość Księżyca nad horyzontem. To oznacza konieczność wyboru miejsca z odsłoniętym wschodnim i południowo-wschodnim horyzontem. W tej części nieba często występuje zamglenie lub warstwa pyłów, co może osłabić widoczność. Warto również szukać miejsca bez zabudowy miejskiej, która może zasłonić miejsce wschodu Księżyca.
Jednocześnie niska pozycja tarczy sprzyja fotografii krajobrazowej, zaćmiony Księżyc można uwiecznić w zestawieniu z elementami otoczenia. Księżyc nisko nad horyzontem zdaje się też być większy niż w rzeczywistości, taka iluzja w przypadku zaćmienia całkowitego może dodać pozytywnych aspektów na fotografii.
Mimo pełni Księżyca będzie widać gwiazdy
W trakcie fazy całkowitej blask Księżyca osłabnie nawet kilkudziesięciokrotnie. To sprawi, że niebo ściemnieje tak, jakby nastała noc bezksiężycowa. Z obszarów pozbawionych sztucznego światła możliwe będzie dostrzeżenie Drogi Mlecznej, co w czasie pełni zdarza się niezwykle rzadko. Gwiazd będzie można szukać też w otoczeniu Księżyca. To kolejny aspekt, który może świetnie wyglądać na fotografiach. W czasie tradycyjnej pełni blask Księżyca tłumi wszystkie ciała niebieskie w jego okolicy, tym razem będzie inaczej.
Jak obserwować
- Gołym okiem – zaćmienie nie wymaga żadnych filtrów ani ochrony wzroku,
- Lornetką – można dostrzec subtelne różnice w barwie i szczegóły powierzchni,
- Teleskopem – widoczne będą drobniejsze struktury, takie jak granice cienia oraz przytłumione wizualnie kratery.
Najważniejszym czynnikiem pozostaje wybór miejsca, z dala od świateł miast, z szerokim widokiem na wschód i południowy wschód.
Całkowite zaćmienie Księżyca w niedzielę 7 września 2025 to jedno z najważniejszych zjawisk astronomicznych roku. Będzie widoczne w całej Polsce, choć przy niskiej wysokości nad horyzontem. Faza całkowita potrwa 83 minuty, a jej maksimum nastąpi około 20:11. To unikalna okazja do obserwacji i fotografii, następna podobna szansa nie zdarzy się prędko.
Warto zaznaczyć jeszcze, że zaćmienie będzie widoczne w większej części świata. Wszystkie regiony kuli Ziemskiej, które będą w trakcie nocy zobaczą zaćmienie: od Europy, przez Afrykę po Azję.
