Wieczorami, tuż po zapadnięciu zmroku, nad wschodnim horyzontem pojawia się wyjątkowo jasny punkt. Nie migocze jak gwiazdy i szybko zwraca uwagę nawet osób, które na co dzień nie interesują się astronomią. To Jowisz, największa planeta Układu Słonecznego, który wchodzi w najlepszy w roku okres obserwacyjny. Jego jasność sprawia, że jest łatwy do rozpoznania gołym okiem, a korzystne położenie na niebie powoduje, że z każdą kolejną nocą wznosi się coraz wyżej.
Opozycja Jowisza i parametry zjawiska
W sobotę 10 stycznia Jowisz znajdzie się w tegorocznej opozycji względem Słońca. Oznacza to, że planeta będzie widoczna przez całą noc, od zmierzchu aż do świtu, osiągając jednocześnie największą jasność i największe rozmiary kątowe w 2026 roku. Jasność Jowisza wzrośnie do około –2,7 mag, co uczyni go najjaśniejszym obiektem nocnego nieba poza Księżycem. Średnica kątowa tarczy planety zwiększy się do 46,60 sekundy łuku, a wysokość ponad horyzontem w maksymalnym momencie wyniesie prawie 60 stopni, co znacząco poprawi jakość obserwacji.
Tak korzystne położenie sprawi, że nawet niewielkie teleskopy pozwolą na dostrzeżenie szczegółów, które przez większą część roku pozostają trudne do uchwycenia. Już silniejsza lornetka pokaże wyraźną tarczę planety, a także cztery najjaśniejsze księżyce galileuszowe, których wzajemne konfiguracje będą zmieniały się z nocy na noc.
Obserwacje teleskopowe i kolejne tygodnie
W niewielkich teleskopach widoczna będzie struktura atmosfery Jowisza, Wielka Czerwona Plama oraz dwa główne, ciemniejsze pasy chmur. Regularne obserwacje pozwolą dodatkowo śledzić tranzyty księżyców oraz ich cienie przesuwające się po tarczy planety.
Po opozycji Jowisz pozostanie bardzo dobrze widoczny jeszcze przez wiele tygodni, stopniowo przesuwając się ku zachodniej części nieba w godzinach nocnych. Zimowe miesiące będą więc najlepszym momentem sezonu na systematyczne obserwacje największej planety, zarówno wizualne, jak i fotograficzne.
