W piątek, 12 września 2025 roku, czeka nas rzadkie zjawisko astronomiczne, zakrycie gromady otwartej Plejady przez Księżyc. Obserwacje będą możliwe w całej Polsce i potrwają kilka godzin.
Przebieg zjawiska
Zakrycie rozpocznie się około 22:00, gdy oświetlony w 67 procentach Księżyc wzniesie się nieco ponad wschodni horyzont na wysokość zaledwie 9°. Już wtedy jego tarcza zacznie nachodzić na pierwsze gwiazdy Plejad, stopniowo przesłaniając kolejne punkty świetlne gromady. Około 23:00 Księżyc znajdzie się w samym centrum tego gwiezdnego skupiska, świecąc na wysokości 18° nad wschodnim niebem. To właśnie wtedy układ będzie najbardziej efektowny. Srebrny Glob otoczony gwiazdami, z częścią z nich znikającą za jego brzegiem. Zjawisko potrwa do około 1:00 w nocy, kiedy Księżyc osiągnie już 35° wysokości nad horyzontem i minie gromadę, odsłaniając ostatnie zakryte gwiazdy.
Czym są Plejady
Plejady (znane też jako Siedem Sióstr) to gromada otwarta w gwiazdozbiorze Byka, oddalona od Ziemi o około 440 lat świetlnych. Tworzy ją ponad tysiąc gwiazd, ale gołym okiem widać zwykle od 6 do 9 najjaśniejszych. Gromada jest łatwo rozpoznawalna, przypomina miniaturowy Wielki Wóz. Plejady znane są ludzkości od starożytności, pojawiają się w mitologiach wielu kultur i były używane do wyznaczania pór roku.
Zakrycia gwiazd przez Księżyc
Zakrycie gwiazdy lub gromady gwiazd następuje, gdy Księżyc przesuwa się na tle nieba i swoim brzegiem zasłania obiekt. To naturalny efekt ruchu orbitalnego Księżyca. Takie zjawiska pozwalają astronomom na precyzyjne pomiary, np. średnicy gwiazd czy kształtu brzegu Księżyca. Dla obserwatora są one atrakcyjne wizualnie, szczególnie gdy dochodzi do zakrycia jasnych gromad, takich jak Plejady.
